هارد SAS یا (Serial Attached SCSI) چیست؟
جدول محتوا
- هارد SAS یا (Serial Attached SCSI) چیست؟ راهنمای جامع ستون فقرات ذخیرهسازی دادههای سازمانی
- هارد SAS چیست؟ (به زبان فنی و ساده)
- کالبدشکافی فنی: معماری لایهای و پروتکل SAS
- ویژگیهای فنی و ساختاری هارد SAS یا (Serial Attached SCSI)
- ۱. سرعت چرخش دیسک (RPM) خیرهکننده
- ۲. پشتیبانی از دو پورت همزمان (Dual-Port)
- ۳. سنسورهای تشخیص و خنثیسازی لرزش (Rotational Vibration)
- ۴. چرخه کاری ۱۰۰ درصدی (Duty Cycle) و شاخص MTBF بالا
- کالبدشکافی کابلها و کانکتورهای سختافزاری SAS (استانداردهای SFF)
- جدول مرجع استانداردهای کابل و کانکتور هارد سرور SAS (مبتنی بر SFF)
- سیر تکاملی و نسلهای اینترفیس SAS
- مقایسه همهجانبه و ساختاری: هارد SAS در برابر هارد SATA
- کاربردهای استراتژیک هارد SAS یا (Serial Attached SCSI)
- جمعبندی و راهنمای خرید سختافزار سرور
- ❓ سوالات متداول (FAQ) – هارد سرور SAS
هارد SAS یا (Serial Attached SCSI) چیست؟ راهنمای جامع ستون فقرات ذخیرهسازی دادههای سازمانی
در دیتاسنترها و شبکههای بزرگ، انتخاب سیستم ذخیرهسازی، مرز بین یک زیرساخت روان و یک فاجعه عملیاتی را تعیین میکند. اگرچه هاردهای SATA برای مصارف خانگی، اداری کوچک و آرشیو اطلاعات مناسب هستند، اما وقتی صحبت از پردازشهای مداوم، شبانهروزی و بدون توقف (24/7) سرورها میشود، تکنولوژی هارد سرور SAS به عنوان استاندارد طلایی صنعت وارد میدان میشود.
این مقاله مرجع از شرکت رایااندیش تهران (واردکننده تخصصی قطعات سرور و تجهیزات ذخیرهسازی) به صورت صفر تا صد فناوری هارد سرور SAS را کالبدشکافی میکند تا با لایههای فنی، توپولوژی، نسلها و تفاوتهای بنیادین آن با سایر اینترفیسها به طور کامل آشنا شوید.
هارد SAS چیست؟ (به زبان فنی و ساده)
واژۀ SAS مخفف عبارت Serial Attached SCSI است. این فناوری نسل تکاملیافته و پیشرفته اینترفیسهای قدیمی اسکازی (SCSI) موازی است که به ساختار انتقال داده سریال (Serial) مجهز شده است.
هارد سرور SAS برای محیطهای پردازشی سنگین طراحی شده است؛ جاهایی که سرعت دسترسی بالا، امنیت بیقیدوشرط دادهها و پایداری قطعات تحت استرس شدید سختافزاری، اولویت اول سازمان است. این هارد دیسکها به طور مستقیم یا از طریق بردها و کارتهای واسط به کنترلر آرایههای ذخیرهسازی سرور متصل میشوند.
کالبدشکافی فنی: معماری لایهای و پروتکل SAS
پروتکل SAS ساختار بسیار پیشرفتهتری نسبت به ساتا دارد. معماری SAS از یک مدل لایهای (مشابه مدل OSI در شبکه) استفاده میکند که شامل لایههای زیر است:
- لایه فیزیکی (Physical Layer): مشخصات الکتریکی، ولتاژها و فرکانسهای کاری کابلها و کانکتورها را تعریف میکند. کابلهای SAS میتوانند تا ۸ متر طول داشته باشند که انعطاف بالایی در رک ایجاد میکند.
- لایه فیزیکی-منطقی (Phy Layer): فرآیند رمزگذاری سیگنالها (مانند 8b/10b یا رمزگذاریهای پیشرفتهتر در نسلهای جدید) و مدیریت لینکهای فیزیکی را بر عهده دارد.
- لایه لینک (Link Layer): وظیفه برقراری ارتباط، کنترل جریان داده (Flow Control) و مکانیزمهای بازخوانی و کشف خطا را ایفا میکند. این لایه از سه پروتکل کلیدی پشتیبانی میکند:
- SSP (Serial SCSI Protocol): برای انتقال دستورات سنتی و بومی SCSI به هارد دیسکهای SAS.
- STP (Serial ATA Tunneled Protocol): که اجازه میدهد دستورات هارد دیسکهای ارزانتر SATA از داخل بستر SAS عبور کرده و متصل شوند.
- SMP (Serial Management Protocol): برای مدیریت و پیکربندی تجهیزات جانبی مانند اکسپندرها (Expanders).
- لایه انتقال و کاربرد (Transport & Application Layer): لایهای که دستورات نهایی کنترل لایه ذخیرهسازی در آن پردازش میشوند.
ویژگیهای فنی و ساختاری هارد SAS یا (Serial Attached SCSI)
چه چیزی هارد دیسکهای SAS را از هاردهای دسکتاپ بازار متمایز میکند؟ پاسخ در معماری سختافزاری منحصربهفرد آنهاست:
۱. سرعت چرخش دیسک (RPM) خیرهکننده
بزرگترین محدودیت مکانیکی هاردها، سرعت چرخش پلترهای مغناطیسی آنهاست. در حالی که هاردهای ساتا معمولاً ۵۴۰۰ یا ۷۲۰۰ دور در دقیقه (RPM) میچرخند، هاردهای مکانیکی سرور SAS در سرعتهای فوقالعاده 10K RPM (۱۰ هزار دور) و 15K RPM (۱۵ هزار دور در دقیقه) تولید میشوند که زمان تاخیر دسترسی به فایلها (Seek Time) را به حداقل ممکن میرساند.
۲. پشتیبانی از دو پورت همزمان (Dual-Port)
یکی از ویژگیهای حیاتی هارد سرور SAS برای دیتاسنترها، مجهز بودن به دو پورت ارتباطی مستقل روی یک کانکتور است. این ویژگی اتصال Redundant (پشتیبان) را فراهم میکند؛ یعنی اگر یک کابل، پورت یا کنترلر رید (RAID Controller) آسیب ببیند، هارد از طریق مسیر و پورت دوم بدون ثانیهای قطعی و افت کارایی به انتقال داده ادامه میدهد.
۳. سنسورهای تشخیص و خنثیسازی لرزش (Rotational Vibration)
وقتی دهها هارد دیسک پرسرعت ۱۵ هزار دور در یک شاسی سرور کنار هم قرار میگیرند، لرزش شدیدی ایجاد میشود. این لرزش در هاردهای معمولی باعث انحراف هد و خرابی دیسک میشود. هاردهای SAS مجهز به سنسورهای RV هستند که فرکانس لرزش را تشخیص داده و موقعیت هد را به صورت میلیثانیهای اصلاح میکنند تا پایداری حفظ شود.
۴. چرخه کاری ۱۰۰ درصدی (Duty Cycle) و شاخص MTBF بالا
هاردهای دسکتاپ برای کارکرد چند ساعت در روز طراحی شدهاند، اما هارد سرور SAS بر اساس چرخه کاری ۱۰۰٪ مداوم و بدون توقف (24/7/365) مهندسی شده است. شاخص MTBF (میانگین زمان بین خرابیها) در این هاردها معمولاً فراتر از ۱.۲ تا ۲ میلیون ساعت است.
کالبدشکافی کابلها و کانکتورهای سختافزاری SAS (استانداردهای SFF)
در دنیای سرورها، اتصال فیزیکی هاردها به بکپِلین (Backplane) یا کارت رید کنترلر از طریق استانداردهای مشخصی به نام SFF (Small Form Factor) تعریف میشود. هر نسل از سرورها (مانند سرورهای HPE ProLiant Gen9, Gen10 یا Gen11) از کابلها و پورتهای متفاوتی برای مدیریت پهنای باند استفاده میکنند.
مهمترین و رایجترین کانکتورها و کابلهای هارد سرور SAS عبارتند از:
- کانکتور SFF-8482 (داخلی): این کانکتور استانداردِ مستقیم روی خود هارد دیسک SAS است. ساختاری مشابه کانکتور ساتا دارد، اما بخش دیتا و برق آن به هم چسبیدهاند و در پشت آن پورت دوم (Dual-Port) تعبیه شده است. این طراحی به کابلهای SAS اجازه میدهد هارد ساتا را بپذیرند، اما برعکس آن ممکن نیست.
- کانکتور SFF-8087 (داخلی – Mini-SAS): کانکتور معروفی که در نسلهای قدیمیتر سرورها (مثل HP Gen8) برای اتصال کارت رید کنترلر به بکپِلین استفاده میشد. این کابل قادر است ۴ کانال ۳ یا ۶ گیگابیت بر ثانیه را به صورت همزمان هدایت کند.
- کانکتور SFF-8643 (داخلی – HD Mini-SAS): استاندارد نسل مدرنتر که ابعاد بسیار کوچکتر اما تراکم پهنای باند بالاتری دارد. این کابل در سرورهای HP نسل Gen9 و Gen10 به وفور استفاده شده و برای پایداری در سرعتهای SAS 12G بهینهسازی شده است.
- کانکتور SFF-8654 (داخلی – SlimSAS): یکی از جدیدترین استانداردهای کابلکشی در سرورهای مدرن (مانند نسل HPE Gen11) که برای هندل کردن پهنای باند فوقسنگین SAS 24G و خطوط PCIe NVMe طراحی شده و از پهنای باند تا ۸ خط (8-Lane) پشتیبانی میکند.
- کانکتورهای خارجی (SFF-8088 و SFF-8644): این کابلها که دارای روکشهای ضخیم شیلددار و قفلهای فشاری سختافزاری هستند، برای اتصال سرور به دایکتهای ذخیرهسازی خارجی (مثل JBOD یا استوریجهای Infortrend SAN) در محیط رک استفاده میشوند.
جدول مرجع استانداردهای کابل و کانکتور هارد سرور SAS (مبتنی بر SFF)
این جدول به شما کمک میکند تا بر اساس نسل سرور، نوع زیرساخت (داخلی یا خارجی) و تعداد خطوط انتقال داده (Lanes)، کابل و کانکتور دقیق مورد نیاز خود را شناسایی کنید.
| کد فنی (Codename) | نامهای تجاری و بازار | نوع بستر | تعداد پین | تعداد کانال (Lanes) | شرح جزئیات و تفاوتهای فنی سختافزار | |
|---|---|---|---|---|---|---|
 | SFF-8086 | Internal Mini-SAS (نسخه اول) | داخلی | ۲۶ پین | ۴ کانال (4x) | پیادهسازی اولیه مینیاسکازی داخلی؛ به دلیل عدم پشتیبانی از خطوط سیگنال فرعی (Sidebands) پینهای کمتری دارد. |
 | SFF-8087 | Internal Mini-SAS (نسخه ۳۶ پین) | داخلی | ۳۶ پین | ۴ کانال (4x) | نسخه بدون شیلد و پرکاربرد SFF-8086 توسعهیافته توسط شرکت Molex؛ استاندارد اصلی سرورهای HP نسل G8. |
 | SFF-8088 | External Mini-SAS | خارجی | ۲۶ پین | ۴ کانال (4x) | نسخه شیلددار و فلزی مقاوم برای اتصالات بیرونی سرور به دایکتهای ذخیرهسازی خارجی (JBOD). |
 | SFF-8431 | +SFP | خارجی | ۲۰ پین | ۱ کانال (1x) | کانکتور تککاناله برای کارتها و تجهیزات فرعی متصل به ساختار استوریج. |
 | SFF-8436 | +QSFP / Quad SFP | خارجی | ۳۸ پین | ۴ کانال (4x) | کانکتور پرسرعت ۴ کاناله؛ به طور گسترده در تجهیزات ذخیرهسازی برندهای بزرگ مانند NetApp استفاده میشود. |
 | SFF-8470 | InfiniBand CX4 / LaneLink | خارجی | ۳۴ پین | ۴ کانال (4x) | کانکتور خارجی با تراکم بالا (High-Density) که در نسلهای ابتدایی SAS به عنوان کانکتور داخلی نیز استفاده میشد. |
 | SFF-8482 | کانکتور ۲۹ پین دیسک (SAS Plug) | داخلی | ۲۹ پین | ۱ کانال (1x) | اصلیترین کانکتور روی هارد. سازگار با هارد SATA (کنترلر SAS هارد ساتا را میخواند اما برعکس آن ممکن نیست). |
 | SFF-8484 | Multilane داخلی (نسخه قدیمی) | داخلی | ۳۲ یا ۱۹ | ۴ کانال (4x) | کانکتور داخلی پهن و با تراکم بالا که در نسلهای اولیه سرورهای صنعتی استفاده میشد. |
| SFF-8485 | پروتکل فرعی SGPIO | داخلی | – | مدیریت سیگنال | این یک کابل مجزا نیست؛ پروتکلی فرعی روی SFF-8484 برای مدیریت و روشن کردن چراغهای LED وضعیت هاردها است. | |
 | SFF-8613 | Mini-SAS HD داخلی (پایه شاسی) | داخلی | ۳۶ پین | ۴ کانال (4x) | تعریف فیزیکی کانکتور مینیاسکازی با چگالی بالا که همزمان با سرعت SAS 12G معرفی شد. |
 | SFF-8614 | External Mini-SAS HD (پایه سوکت) | خارجی | – | ۴ کانال (4x) | تعریف ساختار فیزیکی سوکت خروجی مینیاسکازی دوازده گیگابیت بر ثانیه بر روی بدنه خارجی دستگاهها. |
 | Sideband connector | کابل سیگنال فرعی | داخلی | اختصاصی | – | غالباً در سر دیگر کابلهای SFF-8643 یا SFF-8087 دیده میشود (کابلهای بادبزنی یا تفکیککننده ۴ کاناله ساتا). کنترلر را بدون نیاز به بکپِلین مستقیماً به درایوها یا به بکپِلین ساتا متصل کرده و به صورت اختیاری چراغهای LED وضعیت را هدایت میکند. |
| SFF-8680 | کانکتور بکپِلین SAS 12G | داخلی | ۲۹ پین | ۲ پورت (Dual) | کانکتور بکپِلین با سرعت SAS 12 Gbit/s. پایه و ساختار پینهای آن کاملاً مشابه SFF-8482 است، اما با الزامات الکتریکی پیشرفته برای فرکانسهای ۱۲G مچ شده است. (کد SFF-8678 نیز به همین صورت برای سرعت ۶G تعریف میشود). | |
 | SFF-8639 | درگاه جامع U.2 (سازگار با U.3) | داخلی | ۶۸ پین | ۱ دستگاه (۴ کانال) | همچنین برای ساختارهای SATA Express و استاندارد U.3 (SFF-TA-1001) استفاده میشود. یک کانکتور بکپِلین پیشرفته با سرعت SAS 12 Gbit/s که با پروتکل SFF-8680 نیز سازگاری رو به عقب (Downward-compatible) دارد. |
 | SFF-8638 | کانکتور پهنباند دیتاسنتر | داخلی | – | چند کاناله | مجهز به چهار پورت 1x با سرعت ۲۴Gb/s برای هرکدام، دو پورت 2x با سرعت ۴۸Gb/s برای هرکدام، یا یک پورت 4x با سرعت فوقالعاده ۹۶ گیگابیت بر ثانیه. |
| SFF-8640 | کانکتور فرکانس بالا | داخلی | – | چند کاناله | مجهز به چهار پورت 1x با سرعت ۲۴Gb/s برای هرکدام، دو پورت 2x با سرعت ۴۸Gb/s برای هرکدام، یا یک پورت 4x با سرعت خیرهکننده ۹۶ گیگابیت بر ثانیه. | |
| SFF-8681 | کانکتور فرکانس بالا (نسخه ۲) | داخلی | – | چند کاناله | مجهز به دو پورت 1x با سرعت ۲۴Gb/s برای هرکدام یا یک پورت 2x با پهنای باند ۴۸ گیگابیت بر ثانیه. | |
 | SFF-8654 | SlimSAS | داخلی | 4X: 38 8X: 74 | ۱ دستگاه (۴ کانال) | ساختار فیش و سوکتهای نسل جدید SAS-4 (نسخههای 4X و 8X) که برای فضاها و اتصالات بسیار فشرده و فرکانسهای بالای دیتاسنتری مهندسی شده است. |
استانداردهای پروتکل لایه لینک (Link Layer) در معماری SAS
پروتکل SAS برخلاف اینترفیسهای ساده، توانایی مدیریت هوشمند ترافیک و هدایت انواع مختلف تجهیزات را دارد. لایه لینک معماری SAS از سه پروتکل اصلی و بنیادی برای برقراری ارتباط، آدرسدهی و مسیریابی استفاده میکند:
۱. پروتکل SSP (Serial SCSI Protocol)
این پروتکل قلب تپنده انتقال داده در دیتاسنترهاست. وظیفه SSP، انتقال دستورات سنتی و بومی معماری اسکازی (SCSI Command Set) به صورت سریال به هارد دیسکهای بومی SAS یا اساسدیهای سازمانی است. پردازش تراکنشهای سنگین و خواندن و نوشتنهای موازی دیتابیسها توسط این پروتکل مدیریت میشود.
۲. پروتکل STP (Serial ATA Tunneled Protocol)
یکی از شاهکارهای مهندسی در معماری SAS، پروتکل STP است. این پروتکل به کنترلر رید سرور اجازه میدهد تا دستورات هارد دیسکهای ارزانقیمت و معمولی SATA را درون یک تونل سیگنالدهی تحت شبکه SAS کپسولهسازی و ارسال کند. به لطف STP، سازمانها میتوانند بدون نیاز به تغییر زیرساخت و کنترلر، هاردهای ساتا را در کنار هاردهای ساس روی یک سرور لود کنند.
۳. پروتکل SMP (Serial Management Protocol)
این پروتکل وظیفه انتقال دادههای مدیریتی و نظارتی شبکه ذخیرهسازی را بر عهده دارد. SMP وظیفه پیکربندی، آدرسدهی منحصربهفرد تجهیزات (از طریق آدرسهای جهانی SAS Address) و مدیریت هوشمند اکسپندرها (Expanders) را بر عهده دارد؛ اکسپندرها قطعاتی هستند که مانند سوئیچ شبکه عمل کرده و اجازه میدهند یک کنترلر رید منفرد به جای ۸ هارد، به صدها هارد دیسک متصل شود.
سیر تکاملی و نسلهای اینترفیس SAS
تکنولوژی SAS از زمان معرفی تاکنون نسلهای متعددی را پشت سر گذاشته است که هر نسل پهنای باند را دو برابر کرده است:
- نسخه SAS-1 (سرعت 3G): پهنای باند ۳ گیگابیت بر ثانیه (معرفی در اوایل دهه ۲۰۰۰).
- نسخه SAS-2 (سرعت 6G): پهنای باند ۶ گیگابیت بر ثانیه که پایداری و استفاده از اکسپندرها را به اوج رساند.
- نسخه SAS-3 (سرعت 12G): پهنای باند ۱۲ گیگابیت بر ثانیه که در حال حاضر رایجترین و پرفروشترین استاندارد در سرورهای نسل Gen9 و Gen10 اچپي (HPE) است.
- نسخه SAS-4 (سرعت 24G): پهنای باند خیرهکننده ۲۴ گیگابیت بر ثانیه (Value SAS) که برای پاسخگویی به سرعتهای بالای اساسدیهای سازمانی طراحی شده است.
مقایسه همهجانبه و ساختاری: هارد SAS در برابر هارد SATA
برای درک عمیقتر، نگاهی به تفاوتهای ساختاری این دو رابط محبوب بیندازیم:
| فاکتور مقایسه | هارد سرور SAS | هارد معمولی SATA |
|---|---|---|
| نوع اینترفیس | Serial Attached SCSI | Serial ATA |
| سرعت چرخش (RPM) | 10K / 15K RPM | 5400 / 7200 RPM |
| سرعت اینترفیس | تا ۱۲ و ۲۴ گیگابیت بر ثانیه | حداکثر ۶ گیگابیت بر ثانیه |
| قابلیت Dual-Port | دارد (تضمین پایداری مسیر داده) | ندارد |
| طول کابل مجاز | تا ۸ متر (انعطاف پذیری بالا در رک) | حداکثر ۱ متر |
| ولتاژ سیگنالدهی | ولتاژ بالا (کاهش حساسیت به نویز) | ولتاژ پایین |
| مدیریت صف دستورات | تا ۲۵۶ دستور همزمان (TAGGED Command Queuing) | تا ۳۲ دستور (NCQ) |
| چرخه کاری (Duty Cycle) | ۱۰۰٪ مداوم و شبانهروزی تحت استرس | مناسب برای کارکردهای منقطع شخصی |
نکته طلایی برای مدیران شبکه: ساختار سوکت SAS به گونهای طراحی شده است که بکپِلین (Backplane) سرورهای مبتنی بر SAS میتوانند هارد دیسکهای SATA را هم بپذیرند و پروتکل STP آن را هدایت کند؛ اما برعکس این حالت ممکن نیست و روی مادربرد یا سوکت ساتا نمیتوان هارد SAS نصب کرد.
کاربردهای استراتژیک هارد SAS یا (Serial Attached SCSI)
این هاردها در دو فرم فاکتور اصلی ۲.۵ اینچی (SFF یا Small Form Factor) و ۳.۵ اینچی (LFF یا Large Form Factor) عرضه میشوند. بیشترین کاربرد آنها در زیرساختهای زیر است:
- پایگاههای داده عملیاتی سنگین (OLTP Databases): سیستمهای بانکی، هسته معاملات بورس، سیستمهای یکپارچه ERP و CRM سازمانی که ثانیهای توقف در آنها مجاز نیست.
- سرورهای وب و هاستینگهای اشتراکی: که نیاز به پاسخگویی همزمان به هزاران درخواست (Request) کاربران در لحظه دارند.
- آرایههای ذخیرهسازی بزرگ (SAN / NAS): هماهنگی کامل با کنترلرهای پیشرفته سرورهای HP, Dell و استوریجهای صنعتی برای راهاندازی انواع لایههای رید (RAID 10, RAID 5, RAID 6).
جمعبندی و راهنمای خرید سختافزار سرور
اگر پایداری شبکه، سرعت خواندن و نوشتن مداوم دادهها و طول عمر قطعات در شرایط سخت کاری برای مجموعه یا دیتاسنتر شما اهمیت دارد، هارد سرور SAS منطقیترین، قابلاتکاترین و حرفهایترین گزینهای است که باید به سراغش بروید.
ما در شرکت رایااندیش تهران، به عنوان تامینکننده و واردکننده تخصصی قطعات سرور، انواع تجهیزات ذخیرهسازی از برندهای تراز اول جهانی (HPE، Seagate، Dell و…)، انواع هاردهای تخصصی سرور (SAS, SATA, FC) و لوازم جانبی دیتاسنتر را با ضمانت اصالت، سلامت سختافزاری و بالاترین کیفیت تامین میکنیم.
تجهیز یا ارتقای سرور یک فرآیند کاملاً تخصصی است؛ قبل از نهایی کردن خرید، پیشنهاد میکنیم از مشاوره رایگان و تخصصی کارشناسان رایااندیش تهران استفاده کنید تا بهترین کانفیگ سختافزاری را متناسب با بودجه و نیاز فنی بیزینس خود تهیه نمایید. برای استعلام قیمت روز قطعات با ما در تماس باشید.
❓ سوالات متداول (FAQ) – هارد سرور SAS
خیر. مادربردهای خانگی فاقد کنترلر سختافزاری SAS و سوکت مِچشده با آن هستند. برای راهاندازی این هاردها روی سیستمهای معمولی، نیاز به نصب یک کارت کنترلر اختصاصی (SAS HBA/RAID Controller) روی اسلات PCIe دارید.
عدد 12G نشاندهنده پهنای باند و سرعت انتقال داده اینترفیس هارد است که معادل ۱۲ گیگابیت بر ثانیه میباشد. این استاندارد سرعت بسیار بالاتری را نسبت به نسلهای قدیمیتر ۶G ارائه میدهد. نسلهای جدیدتر حتی تا ۲۴G را نیز پشتیبانی میکنند.
هارد مکانیکی SAS از دیسکهای چرخنده مغناطیسی استفاده میکند و ظرفیت بالا را با قیمت اقتصادیتر ارائه میدهد. در مقابل، SAS SSD فاقد قطعه مکانیکی است و از حافظههای فلش تحت پروتکل SAS بهره میبرد که سرعت IOPS (عملیات ورودی/خروجی در ثانیه) بسیار خیرهکنندهتری دارد.
به دلیل استفاده از قطعات سختافزاری با کیفیت صنعتی، سنسورهای تشخیص لرزش (Rotational Vibration)، پورتهای دوگانه Redundant، سرعت چرخش بالاتر دیسک و استانداردهای سختگیرانه در خط تولید، هزینه تمامشده این هاردها بیشتر از مدلهای دسکتاپ است.
هاردهای NL-SAS یک فناوری هیبریدی جذاب هستند؛ این هاردها در بخش مکانیکی داخلی، پلاترها و سرعت چرخش هارد ساتا (۷۲۰۰ دور در دقیقه) را دارند، اما در بخش بیرونی به اینترفیس و پروتکل سرور SAS مجهز شدهاند. این ترکیب به سازمانها اجازه میدهد هاردهایی با ظرفیتهای بسیار بالا (مثل ۱۲، ۱۶ یا ۲۰ ترابایت) را با پورت دوگانه (Dual-Port) و امنیت پروتکل SAS اما با قیمتی بسیار بهصرفهتر خریداری کنند. بیشترین کاربرد NL-SAS در لایههای ذخیرهسازی ثانویه، پشتیبانگیری (Backup) و آرشیو دادهها بر روی سرور است.
عدد 12G نشاندهنده پهنای باند و سرعت انتقال داده رابط هارد است که معادل ۱۲ گیگابیت بر ثانیه میباشد. این استاندارد که بر روی سرورهای نسل Gen9 و Gen10 اچپي (HPE) رایج است، دو برابر سریعتر از نسل قبلی خود یعنی SAS 6G عمل میکند. هاردهای ۶G منسوخِ مطلق نشدهاند و هنوز روی سرورهای قدیمیتر (مثل HP G8) کار میکنند، اما در پروژههای جدید و دیتاسنترهای مدرن کاملاً جای خود را به استانداردهای ۱۲G و حتی ۲۴G دادهاند.
خیر؛ به هیچ عنوان این کار توصیه نمیشود و در اکثر کنترلرهای رید سختافزاری قفل است. اگرچه سوکت و کنترلر SAS میتواند هر دو هارد را به صورت همزمان روی یک سرور شناسایی کند (از طریق پروتکل STP)، اما به دلیل تفاوت فاحش در سرعت چرخش (RPM)، زمان تاخیر، سرعت اینترفیس و نحوه مدیریت صف دستورات، ترکیب آنها در یک گروه رید واحد باعث اختلال شدید در عملکرد کنترلر، کاهش سرعت به اندازه ضعیفترین هارد (SATA) و در نهایت کرش کردن یا متلاشی شدن آرایه RAID میشود.
هر دو فناوری برای بهینهسازی صف دستورات جهت جلوگیری از حرکتهای اضافی هد طراحی شدهاند. اما تکنولوژی NCQ (در هارد ساتا) حداکثر میتواند تا ۳۲ دستور را در صف خود نگه دارد و اولویتبندی کند. در حالی که تکنولوژی TCQ یا همان Tagged Command Queuing (در هارد SAS) توانایی مدیریت و اولویتبندی تا ۲۵۶ دستور همزمان را دارد. این ویژگی دلیل اصلی مجهز بودن هارد SAS به مالتیتسکینگ واقعی در زمان هجوم کاربران به سرور است.
این دو اصطلاح نشاندهنده سایز فیزیکی هاردها هستند:
SFF (Small Form Factor): هاردهای کوچک ۲.۵ اینچی هستند که معمولاً سرعتهای بالاتری (10K یا 15K) دارند و به دلیل سایز کوچک، به شما اجازه میدهند تعداد بیشتری هارد را در پنل جلویی سرور قرار دهید.
LFF (Large Form Factor): هاردهای بزرگ ۳.۵ اینچی هستند که سرعت چرخش ۷۲۰۰ دور (در مدلهای NL-SAS) دارند و برای سناریوهایی که نیاز به ظرفیتهای ذخیرهسازی بسیار حجیم (ترابایتی بالا) است، استفاده میشوند.
